Ô nhiễm môi trường là gì, 20+ tác hại của ô nhiễm môi trường nước, đất, môi trường không khí ở Việt Nam và trên Thế Giới

A. Ô nhiễm môi trường là gì, những tác hại mà nó đem lại ra sao?

Ô nhiễm môi trường là khái niệm về chủ đề bảo vệ tài nguyên môi trường (tiếng Anh là Environmental pollution) là hiện tượng môi trường sống của chúng ta (bao gồm môi trường nước, đất, môi trường không khí) bị nhiễm bẩn. Nguyên nhân gây nên ô nhiêm môi trường có thể do tự nhiên hoặc do con người tác động tiêu cực đến. Ô nhiêm môi trường gây ra rất nhiều tác động xấu đến sức khỏe đời sống con người và hệ sinh thái khác (động vật, thực vật) trên hành tinh xanh này.

  • Ô nhiễm môi trường nước có khả năng tạo ra con trai hơn là con gái;
  • Ô nhiễm môi trường đất giết chết con người nhiều gấp 15 lần chiến tranh;
  • Môi trường sống bị ô nhiễm không khí khiến 1,7 triệu trẻ tử vong mỗi năm; …
  • Ô nhiễm môi trường đất, nước đã gây ra những hậu quả khủng khiếp mà con người đang phải gánh chịu.
Ô nhiễm môi trường là gì, 20+ tác hại của ô nhiễm môi trường nước, môi trường đất, không khí ở Việt Nam và trên Thế Giới

Ô nhiễm môi trường là gì, 20+ tác hại của ô nhiễm môi trường nước, môi trường đất, không khí ở Việt Nam và trên Thế Giới

Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam và các nước nhiệt đới ôn hòa

Ô nhiễm môi trường nước đang là chủ đề “nóng” tại Việt Nam. Theo các tài liệu thống kê không chính thức, có đến 9.000 người chết và phát hiện 100.000 người bị nhiễm ung thư mỗi năm do sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm. Mặc dù các cấp, các Ban ngành đã ra sức kêu gọi và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước,… nhưng chưa đủ để cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường nước trầm trọng như hiện nay.

Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam và các nước nhiệt đới ôn hòa

Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam và các nước nhiệt đới ôn hòa

Với tình trạng ô nhiễm như hiện nay thì ô nhiễm môi trường không còn là vấn đề riêng của một quốc gia nào. Vậy ô nhiễm môi trường là gì? Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và hậu quả của ô nhiễm môi trường là gì? Cùng chuyên mục Môi trường và cộng đồng tìm hiểu nhé!

Những con số thống kê về vấn nạn ô nhiễm môi trường tại nước ta

Cuối năm 2018, theo kết quả khảo sát: Mỗi năm Việt Nam tiêu thụ hơn 100.000 tấn hóa chất bảo vệ thực vật và hơn 23 triệu tấn rác thải sinh hoạt, hơn 7 triệu tấn chất rắn công nghiệp và có đến 630.000 tấn chất thải nguy hại ra môi trường.

Theo ước tính trong tổng số 183 khu công nghiệp thì có tới 60% đơn vị chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Tại các đô thị lớn, chỉ có khoảng 60% chất thải rắn được thu gom nhưng cơ sở hạ tầng thoát nước và xử lý nước thải, chất thải chưa thể đáp ứng được nhu cầu bảo vệ môi trường.

Trong khi đó, các chất thải đều là hóa chất tẩy rửa, hóa chất nhuộm, dầu mỡ,… chưa được xử lý đã được thải ra các sông, hồ tự nhiên gây ảnh hưởng nghiệm trọng đến đời sống của người dân. Do đó, vấn đề ô nhiễm môi trường đã và đang là vấn đề nghiên cứu được quan tâm tại các trường đại học nhằm tìm ra phương pháp khắc phục hiệu quả, cải thiện môi trường, đem đến cuộc sống trong lành cho người dân.

Những con số thống kê về vấn nạn ô nhiễm môi trường tại nước ta

Những con số thống kê về vấn nạn ô nhiễm môi trường tại nước ta

Ngày nay, tốc độ công nghiệp hóa, đô thị hóa khá nhanh cùng sự gia tăng dân số ngày càng gây áp lực đối với tài nguyên nước trong vùng lãnh thổ. Môi trường nước ở nhiều đô thị, khu công nghiệp và làng nghề ngày càng bị ô nhiễm bởi nước thải, khí thải và chất thải rắn. Ô nhiễm nước do sản xuất công nghiệp là rất nặng.

Ví dụ như ở các ngành công nghiệp dệt may giấy và bột giấy, nước thải thường có độ pH trung bình từ 9 – 11, chỉ số nhu cầu ôxy sinh hóa (BOD), nhu cầu ôxy hóa học (COD) có thể lên đến 700mg/1 và 2.500mg/1, hàm lượng chất rắn lơ lửng… cao gấp nhiều lần giới hạn cho phép.

Hàm lượng nước thải của các ngành này có chứa xyanua (CN-) vượt đến 84 lần; H2S vượt 4,2 lần; NH3 vượt 84 lần tiêu chuẩn cho phép, gây ô nhiễm nặng các nguồn nước bề mặt trong vùng dân cư.

Khái niệm về Luật bảo vệ ô nhiễm môi trường là gì?

Trước khi tìm hiểu ô nhiễm môi trường là gì chúng ta phải hiểu về khái niệm môi trường. Theo Điều 1, Luật Bảo vệ môi trường của Việt Nam quy ước:

Môi trường là tất cả các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo. 2 yếu tố này có quan hệ mật thiết với nhau và bao quanh con người. Chúng có ảnh hưởng đến đời sống, sự tồn tại và phát triển của con người cũng như thiên nhiên.

Vậy ô nhiễm môi trường là gì? Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường bị thay đổi. Theo đó, các yếu tố có tính chất vật lý, sinh học, hoá học của môi trường bị thay đổi hay còn gọi là “bị làm bẩn”. Sự thay đổi này gây ảnh hưởng đến sức khoẻ con người cũng như các sinh vật khác. Có các dạng ô nhiễm môi trường chính có thể liệt kê ra như sau:

B. Định nghĩa ô nhiễm môi trường nước là gì?

Hiểu một cách đơn giản, ô nhiễm môi trường nước là hiện tượng mà ở đó các sông, hồ, biển, nguồn nước ngầm bị nhiễm các chất độc hại có trong thuốc bảo vệ thực vật, chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt,… gây hậu quả lớn đến cuộc sống của con người và các sinh vật tự nhiên.

Định nghĩa ô nhiễm môi trường nước là gì?

Định nghĩa ô nhiễm môi trường nước là gì?

Hiến chương Châu Âu đã có định nghĩa về ô nhiễm nước là gì như sau: Ô nhiễm nguồn nước là sự biến đổi nói chung do con người tác động đến chất lượng nước, làm nhiễm bẩn và có thể gây nguy hiểm cho con người, cho động vật, cho ngành công nông nghiệp.

Ô nhiễm nước là sự biến đổi theo hướng tiêu cực trong môi trường nước. Cụ thể, trong môi trường nước sẽ xuất hiện các chất lạ ở dạng lỏng hoặc rắn. Sự biến đổi này khiến nguồn nước trở thành chất độc hại đối với con người và động vật. Xem đầy đủ về ô nhiễm môi trường nước.

1. Nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường nước, môi trường biển

1.1 Ô nhiễm môi trường nước do tự nhiên

– Mưa lớn, tuyết tan, gió bão, lũ lụt đã vô tình đem đến một lượng chất thải bẩn, các xác sinh vật vào trong môi trường nước.

– Do sự phun trào núi lửa, mực nước biển dâng cao hoặc cũng có thể do sự hòa tan nhiều chất muối khoáng có nồng độ quá cao trong đó có chứa các chất như Arsen, Fluor, kim loại nặng (tác nhân gây ung thư),…. vào trong môi trường nước.

1.2 Ô nhiễm môi trường nước do con người

Con người là tác nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường nước thông qua các chất thải công nghiệp, sinh hoạt, nông nghiệp,… vào môi trường nước.

Nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường nước, môi trường biển

Nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường nước, môi trường biển

Từ sinh hoạt hàng ngày

Tính đến tháng 4/ 2019 dân số Việt Nam là hơn 97 triệu người kéo theo đó là nhu cầu sử dụng nước tăng cao, việc khoan giếng bừa bãi hay việc sử dụng nước sạch không hợp lý, lượng chất thải sinh hoạt tăng lên đã vô tình phá vỡ cấu trúc tự nhiên vốn có của nguồn nước.

Đặc biệt, chỉ cần một tờ giấy, một hộp sữa hay một túi nilon thải ra môi trường ao hồ, gây ra ô nhiễm môi trường nước, làm mất cảnh quan gây ra tình trạng tắc nghẽn đường ống.

Tuy nhiên, tại Việt Nam thì nhiều người vẫn thiếu ý thức, bỏ rác bừa bãi, theo số lượng nghiên cứu gần đây thì Việt Nam nằm trong số 5 Quốc gia xả rác hàng đầu ra biển và đóng góp tới 60% lượng rác thải nhựa trong các vùng biển trên Thế Giới.

Từ chất thải công nghiệp

Các nhà máy, xí nghiệp ngày càng phát triển để phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng của con người làm cho nguồn nước thải tăng lên ngấm vào mạch nước ngầm đã gây đến ô nhiễm nguồn nước trầm trọng.

Bên cạnh đó, các hoạt động khai thác khoáng sản, dầu mỏ, dầu khí kể cả những khu chế biến thủy sản, chế biến thực phẩm,… cũng đã góp phần gây ô nhiễm nước tại Việt Nam.

Theo thống kê thì nước ta có hơn 5.000 doanh nghiệp khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng và có đến 4.500 làng nghề cùng với 13.500 cơ sở y tế hàng ngày đã phát sinh hơn 47 tấn chất thải nguy hại và khoảng 125.000 mét khối nước thải y tế ra môi trường nước. Ô nhiễm môi trước nước – Nước thải công nghiệp không được xử lý ra môi trường bên ngoài

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước từ các ion hòa tan và các hợp chất hữu cơ là 2 nguyên nhân chính gây ô nhiễm nguồn nước.

Các ion hòa tan có trong nước

Trong nước thải sinh hoạt luôn chứa một lượng lớn các loại ion hòa tan có trong nước như: K+, Na+, Cl-, SO42-. Còn trong nước thải công nghiệp thì các ion kể trên còn có thể chứa các kim loại nặng như Hg, Pb, As, Cd, Cr,… là những tác nhân gây ngộ độc, gây ung thư nếu con người uống phải, cụ thể từng loại:

Các chất dinh dưỡng

Muối Nitơ và Phopho là các chất dinh dưỡng giúp cho thực vật, rong tạo phát triển mạnh ở nồng độ thích hợp. Các chất dinh dưỡng thường có mặt trong các nguồn nước tự nhiên, mặc dù không độc hại đối với con người nhưng khi nồng độ lớn sẽ gây ra hiện tượng phú dưỡng, hiện tượng tảo phát triển mạnh, nước hồ trở nên xanh.

Đồng thời xuất hiện một lượng lớn bùn lắng được tạo thành do xác của tảo chết. Nếu tình trạng này kéo dài sẽ khiến ao hồ trở thành vùng đầm lầy, cuộc sống của động vật thủy sinh sẽ bị hủy diệt.

Ion SO42- (Sunfat)

Nồng độ sulfat cao ở trong nước biển, nước phèn, nguồn nước tự nhiên. Nồng độ Sulfat cao có thể do bị vi sinh vật chuyển hóa tạo ra sulfit và axit sulfuric gây ăn mòn đường ống, bê tông, thậm chí có thể gây hại cho cây trồng ở nồng độ cao.

Ion Cl- (Clorua)

Clorua là một trong những ion hòa tan quan trọng trong nước thải. Tuy nhiên, trong môi trường nước khi mà Clorua kết hợp với các loại ion khác như Natri, Kali gây ra mùi vị cho nước.

Khi mà nguồn nước có nồng độ Cl- tăng cao thì gây khả năng ăn mòn kim loại, giảm tuổi thọ các công trình bê tông khi tiếp xúc với nước. Ion Cl- không gây hại cho sức khỏe của con người nhưng nó lại gây ra vị mặn, gây hại cho cây trồng.

Các ion kim loại nặng

Kim loại nặng là những chất gây độc tính cao cho con người. Kim loại nặng bao gồm các chất như Pb, Hg, Cr, As, Mn,… chúng xuất hiện trong nước thông qua nước thải của các cơ sở sản xuất pin, luyện kim, hóa dầu,…

– Con người khi uống phải nguồn nước có chì sẽ gây độc thần kinh, gây chết nếu bị nhiễm độc nặng

– Thủy ngân là kim loại loại rất độc cho con người, vào những thập niên 60 ô nhiễm thủy ngân tại Nhật Bản đã gây tích lũy trong hải sơn và hơn 1.000 người đã chết do bị nhiễm đọc thủy ngân sau khi bị nhiễm đọc thủy ngân.

– Hóa chất Asen là chất độc cho con người, động vật nó có khả năng tích lũy trong cơ thể người nếu uống phải và gây ung thư chỉ trong một thời gian ngắn.

Các kim loại nặng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước thủy sản, nước sinh hoạt lớn nhất hiện nay.

Các hợp chất hữu cơ

Theo ước tính, trên thế giới có khoảng 60.105 tấn các chất hữu cơ tổng hợp có nguồn gốc từ thuốc trừ sâu, thuốc kích thích, các phụ gia trong thực phẩm gây ảnh hưởng đến sức khỏa của con người.

Các hợp chất hữu cơ dễ bị phân hủy sinh học

Trong nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp chế biến thực phẩm có chứa các hợp chất hữu cơ dễ bị phân hủy sinh học như cacbonhidrat, protein, chất béo,… Những chất hữu cơ này có khả năng gây hại đến nguồn lợi thủy sản, khi chúng phân hủy sẽ làm giảm oxy hào tan trong nước gây chết cho tôm và cá

Các hợp chất hữu cơ bền vững

Ngược lại, các hợp chất hữu cơ bền vững lại có độc tính cao, chúng thường có trong các chất thải công nghiệp, nước chảy từ đồng ruộng,… đe dọa đến chất lượng của nguồn nước, ảnh hưởng đến con người và sinh vật.

Các hợp chất dầu mỡ khó tan

Dầu mỡ khó tan cũng là một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước. Bởi lẽ, dầu mỡ có thành phần hóa học phức tạp, khó tan trong nước. Dầu mỡ có nguồn gốc nước thải sinh hoạt hay các hoạt động khai thác dầu thô trên biển. Đây là các hợp chất có độc tính rất cao.

Vi sinh vật gây bệnh có trong nước thải

Nước thải sinh hoạt có chứa rất nhiều các loại vi sinh vật gây bệnh, và có thể truyền bệnh cho con người. Các vi sinh vật này là vi khuẩn, virus, động vật đơn bào, giun sán,… chúng vốn không bắt đầu từ nguồn nước mà chúng cần có một vật chủ để sống ký sinh và phát triển. Nếu nước có một số lượng vi sinh vật lớn thì đó là nguồn nước ô nhiễm.

2. Hậu quả của ô nhiễm môi trường nước với con người và sinh vật sống

Chắc hẳn bạn chưa biết, có tới 70% cơ thể con người là nước. Con người cần có nguồn nước sạch để phục vụ cho các công việc sinh hoạt. Tuy nhiên, với tình trạng ô nhiễm môi trường nước như hiện nay thì chính con người là tác nhân và có thể “NGÀY TẬN THẾ” là có thật. Bởi lẽ, những hậu quả của ô nhiễm môi trường nước là rất lớn.

Bị nhiễm kim loại nặng

Asen, phèn, Flo là những kim loại nặng có trong nguồn nước chưa qua xử lý, nếu chẳng may con người uống phải trong một thời gian lâu dài sẽ gây ảnh hưởng nặng nề về thân kinh, sắc tố da, gây các bệnh về đường ruột, tim mạch, thậm chí có thể dẫn đến ung thư.

Một số kết quả ở đại học Harvard cho biết, những trẻ em sinh sống ở khu vực nước bị nhiễm Flo sẽ có IQ thấp hơn so với những trẻ em sống ở khu vực khác. Đối với các dòng nước bị nhiễm chì, sẽ gây ảnh hưởng đến nội tạng của con người.

Một ví dụ điển hình ở ngay tại kênh Tàu Hủ ở TP.Hồ Chí minh về thực trạng ô nhiễm nguồn nước khi mà chỉ cần bước vào nước của con kênh là a đã bị ngứa ngáy và khó chịu dẫn đến các bệnh nấm chân, ghẻ lở,…

Nhiễm các hợp chất hữu cơ độc hại

Các chất hữu cơ từ nước thải sinh hoạt, nước thải thực phẩm như: Hợp chất hữu cơ của phenol, thuốc trừ sâu, linden, endrin, parathion, sevin, bassa,… có trong nước bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của con người, gây các bệnh tiêu chảy, ung thư,…

Vi khuẩn gây bệnh có trong nước đặc biệt là nước thải

Vi khuẩn có hại tong nước bị ô nhiễm là những tác nhây gây ra các bệnh về đường ruột như bệnh tả, ung thư da, thương hàn, bại liệt, gây chết nếu không cấp cứu kịp thời. Hiện nay, sự gia tăng tỉ lệ ung thư ngày càng cao, mà một trong những nguyên chính là do ô nhiễm môi trường nước.

3. Thực trạng ô nhiễm môi trường nước tại Việt Nam và thế giới

3.1 Trên thế giới

Tình trạng ô nhiễm môi trường nước đang diễn biến ở mức báo động trên toàn Thế Giới. Tốc độ ô nhiễm nguồn nước phản ánh một cách chân thực tốc độ phát triển của một nền kinh tế của một Quốc gia.

Theo báo UNEP: Ở giai đoạn từ 1990 – 2010, Hơn 50% các dòng sông ở 3 Châu lục bị ô nhiễm môi trường nước như ô nhiễm vi sinh vật, ô nhiễm hữu cơ, hoặc nước bị nhiễm mặn cũng tăng. Có khoảng 10 – 25% các dòng sông ở Châu Phi và đến 50% các dòng sông ở Châu Á bị ảnh hưởng bởi nước thải, chất thải sinh hoạt chưa qua xử lý trực tiếp ra dòng sông.

Tại nhiều Quốc gia sử dụng nước bị ô nhiễm để phục vụ nhu cầu sinh hoạt hoặc cho mục đích tưới tiêu, bơi lội, đe dọa đến sức khỏe của người dân.

Một thống kê khác cho biết: Trung bình mỗi năm trên Thế Giới có khoảng 3,4 triệu người chết do các bệnh liên quan đến vi sinh vật gây bệnh như dịch tả, thương hàn, tiêu chảy, viêm gan,… và ước tính đến khoảng 25 triệu người ở châu Mỹ Latinh, 134 triệu người ở Châu Á, 164 triệu người Châu Phi có nguy cơ lây nhiễm các bệnh.

Hầu hết nguồn nước ở cả 3 Châu lục hiện đang ô nhiễm hữu cơ ở mức nghiêm trọng do nước thải sinh hoạt, công nghiệp, đô thị, nhà máy,.. với nhiều hợp chất hợp chất hữu cơ độc hại, ảnh hưởng đến các loại thủy sinh.

3.2 Tại Việt nam

Tại Việt Nam có khoảng từ 8 – 12% tổng lượng chất thải ra mỗi trường mỗi ngày là các chất thải nhựa, túi nilon gây ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng, trở thành vấn nạn của Quốc gia.

Ở Mũi Né – Phan Thiết có nhiều bãi biển ngập mình trong “biển rác”. Trong năm 2018 đã có rất nhiều khách du lịch trong nước và nước ngoài đã từng nhiều lần tự nguyện để thu, dọn rác thải nhưng vẫn không cải thiện. Nhưng nhiều người dân thiếu ý thức ở Tuy Phong vẫn thản nhiên đổ rác, túi nilon ra biển. Chính vì thế, mà bãi biển tại tuy Phong đã bị trải dài hàng cây số toàn là rác bao nhiêu năm nay.

Mặc dù các cấp, các ngành đã có nhiều biện pháp bảo vệ môi trường nước nhưng thực trang ô nhiễm vẫn diễn ra do ý thức kém của người dân.

Ô nhiễm nguồn nước ở các khu vực đô thị, xung quanh các khu công nghiệp, làng nghề, hay tại các khu vực sông, ô nhiễm và suy thoái chất lượng nước giảm sút trầm trọng ở khu vực sông Nhuệ – Đáy, sông Cầu, hệ thống sông Đồng Nai, TP.Hồ Chí Minh; Ô nhiễm các chất dinh dưỡng, kim loại nặng trong nước tại khu vực Hà Đông, Hoài Đức, Ý Thiên, TP. Thái Bình.

Những khu vực khai thác khoáng sản đã và đang gây ô nhiễm môi trường nước trầm trọng do việc thải đất đá và nước thải mỏ, phát tán bụi thải, quặng xỉ ngầm xuống nguồn nước; làm thay đổi hệ hệ sinh thái rừng, suy thoái và ô nhiễm đất nông nghiệp.

Các hệ thống thoát nước thải tại các khu đô thị, khu công nghiệp cũng chưa đáp ứng đúng tiêu chuẩn, nước thải không được xử lý trước khi đổ vào hệ thống thoát nước chung và đổ vào các dòng sông nên đã gây ra ô nhiễm môi trường nước một cách trầm trọng.

Nếu tại các khu vực đô thị lớn đang phải đối mặt với thách thức về ô nhiễm nguồn nước do chất thải từ các làng nghề, thì ở khu vực nông thông lại phát sinh ra hàng chục triệu tấn rác thải sinh hoạt, trong đó có tới 80% khối lượng rác thải, vỏ bao thuốc trừ sâu không được thu gom, xử lý hợp vệ sinh mà xả trực tiếp ra ao hồ, sông biển,… khiến nguồn nước, không khí bị ô nhiễm.

Việc lạm dụng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng làm gia tăng các loại khí độc gây ô nhiễm môi trường như các khu vực: Đông Anh – Hà Nội, Hiệp Hòa – Bắc Giang, Yên Định – Thanh Hóa,… ảnh hưởng đến chất lượng của rau màu, gây nguy hiểm trực tiếp đến người dân.

Ở các TP lớn, đông dân cư, chất thải sinh hoạt cũng là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước. Nước thải, rác thải sinh hoạt không có hệ thống xử lý tập trung mà trực tiếp xả ra nguồn tiếp nhận (sông, hồ, kênh, mương).

Bên cạnh đó, nhiều cơ sở sản xuất không xử lý nước thải, phần lớn các bệnh viện và cơ sở y tế lớn chưa có hệ thống xử lý nước thải, một lượng rác thải rắn lớn trong TP không thu gom hết được… là những nguồn thải gây ô nhiễm nguồn nước.

Về tình trạng ô nhiễm nước ở nông thôn và khu vực sản xuất nông nghiệp, hiện nay Việt Nam có gần 76% dân số đang sinh sống ở nông thôn, cơ sở hạ tầng lạc hậu, phần lớn các chất thải của con người và gia súc không được xử lý, thấm xuống đất hoặc bị rửa trôi, làm cho tình trạng ô nhiễm nguồn nước về mặt hữu cơ và vi sinh vật ngày càng cao.

Có nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nước như: Sự gia tăng dân số, mặt trái của quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, cơ sở hạ tầng yếu kém, lạc hậu, nhận thức của người dân về vấn đề môi trường còn chưa cao…

Song, đáng chú ý nhất vẫn là sự bất cập trong hoạt động quản lý, bảo vệ môi trường. Nhận thức của nhiều cơ quan quản lý, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm về BVMT nước chưa sâu sắc và đầy đủ, chưa thấy rõ ô nhiễm môi trường nước là loại ô nhiễm gây nguy hiểm trực tiếp, hàng ngày và khó khắc phục đối với đời sống con người cũng như sự phát triển bền vững của đất nước.

Hậu quả chung của tình trạng ô nhiễm nước là tỉ lệ người mắc các bệnh cấp và mãn tính như viêm màng kết, tiêu chảy, ung thư… ngày càng tăng. Người dân sinh sống quanh khu vực ô nhiễm ngày càng mắc nhiều loại bệnh tình nghi là do dùng nước bẩn trong mọi sinh hoạt. Ngoài ra, ô nhiễm nguồn nước còn gây tổn thất lớn cho các ngành sản xuất kinh doanh, các hộ nuôi trồng thủy sản.

Các nghiên cứu khoa học cũng cho thấy, khi sử dụng nước nhiễm asen để ăn uống, con người có thể mắc bệnh ung thư, trong đó thường gặp là ung thư da. Ngoài ra, asen còn gây nhiễm độc hệ thống tuần hoàn khi uống phải nguồn nước có hàm lượng asen 0,1mg/l. Vì vậy, cần phải xử lý nước nhiễm asen trước khi dùng cho sinh hoạt và ăn uống.

Người nhiễm chì lâu ngày có thể mắc bệnh thận, thần kinh, nhiễm amoni, nitrat, nitrit gây mắc bệnh xanh da, thiếu máu, có thể gây ung thư.

Metyl tert-butyl ete (MTBE) là chất phụ gia phổ biến trong khai thác dầu lửa có khả năng gây ung thư rất cao. Nhiễm Natri (Na) gây bệnh cao huyết áp, tim mạch; Lưu huỳnh gây bệnh về đường tiêu hoá; Kali, cadimi gây bệnh thoái hóa cột sống, đau lung;

Hợp chất hữu cơ, các loại thuốc trừ sâu, diệt côn trùng, diệt cỏ, kích thích tăng trưởng, bảo quản thực phẩm, phốt pho… gây ngộ độc, viêm gan, nôn mửa; Chất tẩy trắng xenon peroxide, sodium percarbonate gây viêm đường hô hấp;

Oxalate kết hợp với calcium tạo ra calcium oxalate gây đau thận, sỏi mật; Vi khuẩn, ký sinh trùng các loại là nguyên nhân gây các bệnh đường tiêu hóa, nhiễm giun, sán; Kim loại nặng các loại như titan, sắt, chì, cadimi, asen, thuỷ ngân, kẽm gây đau thần kinh, thận, hệ bài tiết, viêm xương, thiếu máu… Nếu tiếp xúc lâu dài sẽ gây ung thư nghiêm trọng các cơ quan nội tạng.

Chiến lược lâu dài để bảo vệ nguồn nước là có thể cung cấp những nguồn nước sinh hoạt an toàn đã qua xử lý và cải thiện hệ thống vệ sinh. Chiến lược ngắn hạn là sử dụng những phương pháp xử lý nước đơn giản tại hộ gia đình như lọc nước, đun sôi nước bằng nhiệt lượng.

Bên cạnh đó, chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức, cộng đồng có ý thức bảo vệ nguồn nước, đặc biệt là cần phải áp dụng những quy định nghiêm ngặt hơn đối với vấn đề kiểm soát ô nhiễm, buộc tất cả mọi doanh nghiệp – từ quy mô nhỏ đến lớn – phải đáp ứng được những tiêu chuẩn tối thiểu về nguồn nước thải trong sản suất kinh doanh, tránh ô nhiễm môi trường.

Hiện nay, máy lọc nước là một giải pháp tiết kiệm và hiệu quả, chúng ta có thể lọc nước phục vụ nhu cầu sử dụng hàng ngày để hạn chế chất độc hại, bảo vệ sức khỏe cho gia đình mà không tốn quá nhiều thời gian, chi phí và công sức.

4. Biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường nước

Để có thể khắc phục thực trạng ô nhiễm môi trường nước như hiện nay, chúng ta cần phải nâng cao ý thức của người dân, đẩy mạnh truyền thông, tuyên truyền cho người dân về hậu quả của ô nhiễm nguồn nước đến môi trường cũng như sức khỏe của mỗi người.

Các xí nghiệp, khu vực sản xuất cần phải thu gom chất thải tập chung, để chôn lấp và xử lý đúng kỹ thuật, tránh ngấm vào nước ngầm.

Mỗi một cá nhân, tổ chức cần có ý thức bảo vệ môi trường nước và môi trường sống xung quanh của mình, vứt rác đúng nơi quy định, hạn chế sử dụng rác thải không thể phân hủy được như túi nilon, nhựa,… sử dụng các sản phẩm sinh học hữu cơ để bảo vệ môi trường.

Tại các khu vực có nguồn nước bị ô nhiễm cần sử dụng máy lọc nước, hóa chất trợ lắng chuyên dụng để loại bỏ các kim loại nặng, vi khuẩn, virus,…

Các Ban ngành cần phải thường xuyên đốc thúc, kiểm tra các công ty về tình trạng xử lý nước thải. Những khu vực nông thông cần có các buổi trao đổi với người nông dân về ý thức chăn nuôi, sử dụng các thuốc trừ sâu một cách an toàn.

Ngoài ra, người dân cũng nên trang bị cho gia đình mình hệ thống máy lọc nước giếng khoan gia đình, máy lọc nước loại bỏ hoàn toàn các chất độc hại, kim loại nặng,… tạo nguồn nước sạch tinh khiết phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày.

Xử lý nước thải sinh hoạt, nước thải công nghiệp, nước thải y tế bằng Hóa chất PAC. Sản phẩm được ứng dụng để tách những tạp chất lơ lửng, chất thải có trong nước, hiệu quả cao trong xử lý nguồn nước nhiễm dầu, mỡ khi dùng phương pháp truyển đổi.

C. Ô nhiễm môi trường đất là gì, tác hại ra sao?

1. Định nghĩa về ô nhiễm môi trường đất

Ô nhiễm đất là việc trong môi trường đất xuất hiện các chất xenobiotic gây hại ảnh hưởng tới đời sống của con người và động vật. Các chất này hình này bới hoạt động công nghiệp, hoá chất nông nghiệp… Mức độ ô nhiễm còn tuỳ thuộc vào mức độ sử dụng hoá chất và công nghiệp hoá.

Ô nhiễm môi trường đất là gì, tác hại ra sao?

Ô nhiễm môi trường đất là gì, tác hại ra sao?

Đất bị ô nhiễm sẽ làm mất đi nơi ở của các loài sinh vật trong đất, cây chết hàng loạt do đất tồn tại các chất độc có hại trong đất. Đất cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người khi tiếp xúc với đất hoặc qua đường hô hấp khi hơi đất bốc lên.

Nó sẽ làm tổn thương hệ thần kinh trung ương cũng như gan, thận. Sức khỏe của con người sẽ gia tăng các triệu chứng như buồn nôn, nhức đầu, mệt mỏi hoặc kích ứng về mắt và da. Ô nhiễm nguồn nước ngầm, chất độc công nghiệp, thuốc trừ sâu, trừ cỏ là nguyên nhân dẫn đến cách bệnh về ung thư, quái thai, đột biến.

2. Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất

Gây ảnh hưởng đến nguồn nước ngầm

Tùy thuộc vào đất và liệu các hóa chất được xử lý không đúng cách trên đất, hóa chất có thể ngấm trong nước ngầm. Quá trình này được gọi là thẩm thấu. Nó có thể xảy ra ở các trang trại, khu công nghiệp và bãi rác.

Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất

Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất

Gây ra hiện tượng phú dưỡng

Hóa chất như nitơ được sử dụng thường xuyên trong các trang trại. Chỉ một phần nhỏ các chất dinh dưỡng cuối cùng có lợi cho cây trồng. Phần còn lại thường được thải vào nước – sinh sống bởi cá, tảo và các dạng sống khác. Nước giàu chất dinh dưỡng làm cạn kiệt hầu hết oxy trong nước khiến các động vật sống dưới nước không có oxy để thở.

Mất lớp đất mặt

Khi phân bón hóa học và thuốc trừ sâu được sử dụng để duy trì sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng thì các thành phần lớp đất mặt bị thay đổi. Đất trở nên dễ bị các loài nấm gây hại và bắt đầu xói mòn

Thay đổi môi trường sống

Khi nạn phá rừng và xói mòn đất diễn ra, động vật buộc phải di chuyển để tìm nơi trú ẩn và thức ăn. Đối với một số động vật, sự thay đổi là quá đột ngột và điều này đã dẫn đến cái chết của chúng. Kết quả là một số loài có nguy cơ tuyệt chủng cao hơn.

Ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Tác hại của ô nhiễm môi trường đất không chỉ ảnh hưởng đến sinh vật mà chính chúng ta cũng đang phải gánh chịu hậu quả. Một số hậu quả tiềm ẩn bao gồm dị tật bẩm sinh, sự phát triển của rối loạn hô hấp, bệnh ngoài da và ung thư. Hầu hết trong số này phát triển sau khi tiếp xúc với chất thải từ ngộ độc nước và ô nhiễm đất.

Ô nhiễm đất cũng có liên quan đến chậm phát triển ở trẻ em. Các hóa chất thường được tìm thấy trong đất và nước bị ô nhiễm, chẳng hạn như chì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển nhận thức của trẻ con ngay cả khi mức độ phơi nhiễm rất thấp.

Hiện nay, chủ trương mỗi nước khi phát triển kinh tế đều phải gắn liền với sự phát triển bền vững. Xét trên tổng thể về mặt kinh tế, thì như đã phân tích ở trên nó sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng và trực tiếp đến người lao động, từ đó ảnh hưởng đến sức sản xuất của toàn bộ nền kinh tế.

Do đó, chính phủ sẽ phải chi ra một khoản lớn trong các hoạt động bảo vệ môi trường, xử lý ô nhiễm, xử lý rác thải… thay vì đầu tư cho y tế, giáo dục…

D. Khái niệm về Ô nhiễm môi trường không khí là gì?

Ô nhiễm không khí có liên quan chặt chẽ với biến đổi khí hậu. Đáp ứng các mục tiêu của Thỏa thuận Paris để chống biến đổi khí hậu có thể cứu sống khoảng một triệu người mỗi năm trên toàn thế giới vào năm 2050 thông qua việc giảm ô nhiễm không khí.

Khái niệm về Ô nhiễm môi trường không khí là gì?

Khái niệm về Ô nhiễm môi trường không khí là gì?

1. Ô nhiễm không khí là gì?

Ô nhiễm không khí là sự góp mặt của một chất lạ hoặc sự thay đổi thành phần không khí. Điều này khiến không khí có mùi khó chịu, không sạch sẽ, làm giảm khả năng quan sát do bụi. Xem đầy đủ về ô nhiễm môi trường không khí.

2. Hậu quả của ô nhiễm môi trường không khí

Tác hại của ô nhiễm môi trường không khí chủ yếu gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. Các chất ô nhiễm có kích thước cực nhỏ có thể xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp và tuần hoàn trong cơ thể làm hỏng phổi, tim và não

Sức khỏe thể chất và tâm lý của chúng ta bị ảnh hưởng khác nhau bởi loại ô nhiễm không khí mà chúng ta tiếp xúc. Có nhiều cơ quan và chức năng cơ thể có thể bị tổn hại, hậu quả bao gồm:

  • Bệnh đường hô hấp
  • Tổn thương tim mạch
  • Mệt mỏi
  • Đau đầu, lo lắng
  • Kích thích mắt, mũi và họng
  • Tác động xấu đến cơ quan sinh sản
  • Tác động đến gan, lá lách và máu
  • Tổn thương hệ thần kinh

3. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí

Có rất nhiều nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nhưng có lẽ tác động nhiều nhất là do hoạt động của con người gây ra. Ngoài ra, ô nhiễm môi trường cũng có thể xảy ra do tác động của tự nhiên. Cụ thể như sau:

Do chất thải từ nhà máy, khu công nghiệp

Theo đó, các nhà máy, xí nghiệp thải ra môi trường những chất thải chưa qua xử lý. Nếu không xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường sẽ khiến khiến môi trường nước bị ô nhiễm trầm trọng.

Ngoài ra, tại các nhà máy sử dụng các nhiên liệu hoá thạch làm chất đốt đã tạo các khí CO2, CO , N0x, SO2… Các khí thải này cũng gây ô nhiễm không khí trầm trọng, thậm chí là gây nên hiệu ứng nhà kính.

Do chất độc hại, hoá chất bảo vệ thực vật

Đó là các loại thuốc trừ sâu, phân bón hoá học dư thừa do người dân sử dụng không hết vứt lung tung, bừa bãi. Các chất thải này sẽ ngấm dần vào nguồn nước ngầm dưới lòng đất, ao hồ… Điều này không chỉ làm ô nhiễm đất mà còn ô nhiễm nước ngầm. Thậm chí, những chất độc hại này còn có thể bị đưa ra biển gây nên hiện tượng “thuỷ triều đỏ”…

Do chất thải rắn

Trong quá trình phát triển đất nước, nhiều cơ sở đã ra đời nhằm phục vụ nhu cầu ngày càng cao của con người. Điều này dẫn tới sự gia tăng của các chất thải rắn.

Nguồn gốc chất thải rắn có thể đến từ sinh hoạt, từ khu công nghiệp hay cơ sở y tế. Các chất thải này không được xử lý trước khi thải ra môi trường và tích tụ lâu dài trong môi trường. Điều này gây ô nhiễm không khí, ô nhiễm nước, ô nhiễm nước ngầm, ô nhiễm đất. Đồng thời còn gây ảnh hưởng đến hệ sinh thái và sức khoẻ con người.

Do khói bụi

Có thể nói đây là nguyên nhân chính dẫ đến tình trạng ô nhiễm không khí. Tình trạng này thường xảy ra tại các thành phố lớn, mật độ xe đông đúc…

Thiếu sót trong khâu quản lý

Việc tình trạng ô nhiễm xảy ra thì không thể thiếu trách nhiệm từ phía các cơ quan chức năng. Cụ thể, chất lượng và hiệu quả của các công nghệ môi trường chưa cao.

E. Hậu quả chung của 3 dạng ô nhiễm môi trường nước, đất, không khí

Hậu quả chung của 3 dạng ô nhiễm môi trường nước, đất, không khí

Hậu quả chung của 3 dạng ô nhiễm môi trường nước, đất, không khí

1. Đối với sức khoẻ con người

  • Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đối với sức khoẻ con người

Ô nhiễm không khí có ảnh hưởng khá lớn đến hệ hô hấp của cả con người. Khí thải từ các phương tiện giao thông gây hại rất nhiều cho phổi. Ngoài ra, bụi mịn là yếu tố gây ô nhiễm nguy hiểm nhất vì nó tồn tại khá lâu trong không khí và phát tán rất xa. Do kích thước khá nhỏ, nếu xâm nhập sâu vào phổi, máu sẽ gây nên các bệnh hô hấp, vô sinh…

Ô nhiễm không khí còn khiến con người bị chóng mặt, đau đầu, tim mạch… Đối tượng bị ảnh hưởng nhiều nhất là người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người đang mang bệnh, trẻ em dưới 15 tuổi… Từng nhóm đối tượng sẽ bị ảnh hưởng khác nhau tuỳ tình trạng sức khoẻ và mức độ ô nhiễm.

Ngoài ra, sóng nhiệt hay tiếng ồn cũng gây ra những tác hại nhất định đối với con người. Tiếng ồn ngoài khả năng gây thương tích đối với tai mà còn gây đau đầu, stress, dễ bị căng thẳng thần kinh…

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu khiến cho nhiệt độ tăng giảm bất thường có chiều hướng gia tăng. Điều này khiến gây ra các bệnh như đột quỵ nhiệt, chuột rụt do nhiệt hoặc thậm chí là tử vong.

  • Ảnh hưởng của ô nhiễm nước đối với sức khoẻ con người

Ảnh hưởng của ô nhiễm nước đến sức khoẻ con người thông qua 2 con đường. Thứ nhất, ăn/ uống phải nước ô nhiễm hoặc thực vật, động vật được nuôi trồng trong môi trường ô nhiễm. Thứ hai, do tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước bị ô nhiễm.

Các bệnh gây ra cho ô nhiễm nước là tiêu chảy, dịch tả, thương hàn, viêm gan, viêm não, bệnh do muỗi truyền, thiếu máu…

  • Ảnh hưởng của ô nhiễm đất đối với sức khoẻ con người

Việc sử dụng hoá dược trong sản xuất nông nghiệp là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, nếu không được sử dụng với đúng liều lượng sẽ dẫn đến lượng hoá chất bị dư thừa và ngấm trong đất.

Điều này gây mất cân bằng sinh học giữa đất và cây trồng. Ngoài việc ảnh hưởng đến chất lượng nông sản, ô nhiễm đất còn khiến nông sản bị nhiễm độc. Nếu con người sử dụng những nông sản này sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ rất nhiều.

Các bệnh có thể gây ra khi sử dụng nông sản bị nhiễm độc là gan to, hệ thần kinh, hệ di truyền, giảm chỉ số thông minh ở trẻ em…

2. Đối với hệ sinh thái, môi trường sống xung quanh

Hệ sinh thái là khu vực các quần thể sinh sống chung và tương tác với nhau. Ô nhiễm môi trường sẽ dẫn tới sự điều tiết của hệ sinh thái bị thay đổi.

Mối đe doạ chính và tác động trực tiếp đối với hệ sinh thái chính là ô nhiễm không khí. Ô nhiễm không khí có thể dẫn tới mưa axit làm huỷ diệt các khu rừng. Mặc dù không dẫn tới tuyệt chủng nhưng việc cây cối bị chết sẽ dẫn tới cấu trúc loài bị giảm.

3. Đối với môi trường Kinh tế – Xã hội

Theo đó, ô nhiễm môi trường có thể gây ảnh hưởng đối với môi trường kinh tế – xã hội. Cụ thể:

  • Gây thiệt hại về kinh tế do nhiều bệnh tật
  • Gây thiệt hại về kinh tế do ảnh hưởng đến nông sản và thuỷ sản
  • Gây thiệt hại đối với hoạt động du lịch
  • Gây thiệt hại về kinh tế do phải cải thiện môi trường

4. Những hậu quả thấy rõ của ô nhiễm môi trường

  • Nam giới ở môi trường ô nhiễm dễ sinh con trai

Những cuộc nghiên cứu mới đây của các nhà khoa học thuộc Đại học Michigan (Mỹ) cho thấy những nam giới tiếp xúc với các chất gây ô nhiễm môi trường có nhiều khả năng tạo ra con trai hơn là con gái – theo Hãng tin Reuters.

Theo các nhà nghiên cứu, sự thay đổi tỉ lệ sinh con trai so với con gái cho thấy các chất gây ô nhiễm đóng một vai trò nhất định đối với hệ thống sinh sản của con người. PCB một trong những chất gây ô nhiễm lớn tại vùng nghiên cứu có liên quan đến các chứng ung thư gan và mật, sinh con dị tật và gần đây được phát hiện làm chậm phát triển não ở trẻ con khi còn trong bào thai và sau khi sinh.

  • Ô nhiễm môi trường khiến thanh thiếu niên hư hơn?

Các chuyên gia thuộc Trường Y Keck thuộc Đại học Nam California (Mỹ) đã theo dõi 682 trẻ em ở Los Angeles trong 9 năm, bắt đầu từ lúc 9 tuổi. Theo UPI, nghiên cứu mới cho thấy trẻ em tuổi teen dễ có hành vi tồi chẳng hạn như nói dối, ăn cắp, phá hoại, sử dụng ma túy… – nếu sống trong khu vực ô nhiễm môi trường nặng.

Chuyên gia Diana Younan và cộng sự phát hiện ra rằng khi ô nhiễm không khí tăng cao, khả năng một đứa trẻ tuổi teen sẽ ghi điểm cao trên thang điểm phạm tội cũng tăng theo. Đáng chú ý là số điểm phạm tội ở trẻ tuổi teen cao ngang bằng những đối tượng lớn hơn 3 – 4 tuổi.

  • Môi trường bị ô nhiễm khiến 1,7 triệu trẻ tử vong mỗi năm

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ước tính mỗi năm các chất gây ô nhiễm môi trường đã khiến cho khoảng 1,7 triệu trẻ dưới 5 tuổi tử vong. Nguyên nhân là do nguồn nước không an toàn, thiếu điều kiện vệ sinh, thực hành vệ sinh kém và ô nhiễm trong nhà và ngoài trời, cũng như chấn thương.

TS. Margaret Chan, Tổng giám đốc WHO, cho rằng: “Môi trường ô nhiễm là một trong những nguyên nhân gây tử vong đặc biệt đối với trẻ nhỏ. Các cơ quan và hệ miễn dịch của trẻ đang phát triển, các cơ quan và đường hô hấp nhỏ hơn khiến trẻ đặc biệt dễ bị tổn thương do không khí và nước bẩn”.

Trẻ sơ sinh tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong nhà và ngoài trời, bao gồm khói thuốc gián tiếp, có nguy cơ cao bị viêm phổi trong thời thơ ấu cũng như tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp mãn tính ví dụ như hen suyễn trong phần còn lại của cuộc đời.

WHO cũng nhấn mạnh nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ and và ung thư gia tăng do tiếp xúc với ô nhiễm không khí. Hơn 90% dân số thế giới được cho là hít thở không khí không đáp ứng các hướng dẫn về chất lượng WHO đề ra.

  • Ô nhiễm môi trường giết chết con người nhiều gấp 15 lần chiến tranh

“Ô nhiễm môi trường đang giết chết con người nhiều gấp 15 lần chiến tranh. Đây là con số do các nhà khoa học thuộc Ủy ban Tạp chí khoa học Lancet về các vấn đề ô nhiễm và sức khoẻ đưa ra”, trang Sputnik của Nga thông tin.

Kết quả nghiên cứu được công bố trên trang web của tạp chí Lancet cho biết trong năm 2015, những căn bệnh do ô nhiễm môi trường gây nên đã cướp đi sinh mạng của gần 9 triệu người trên toàn thế giới, tương đương 16% tổng số các trường hợp tử vong – theo Sputnik.

Các nhà khoa học khẳng định con số này lớn gấp 3 lần so với số người chết do AIDS, lao và sốt rét cộng lại; gấp 15 lần so với do chiến tranh và các hình thức bạo lực khác. Cũng theo các nhà nghiên cứu, chất lượng sinh thái tồi tệ giết nhiều người hơn thuốc lá, nghèo đói và thiên tai. Ô nhiễm trầm trọng là nguyên nhân 1/4 các trường hợp tử vong ở một số nước.

  • Có tác động tiêu cực đến phổi

Ô nhiễm môi trường cũng có thể làm trầm trọng các triệu chứng ở những người bị bệnh hen suyễn, bệnh hô hấp và viêm phế quản

Việc hít nhiều khói bụi ô nhiễm sẽ tạo gánh nặng cho phổi, khiến phổi dễ bị hư hỏng. Ô nhiễm môi trường cũng có thể làm trầm trọng các triệu chứng ở những người bị bệnh hen suyễn, bệnh hô hấp khí phế thũng và viêm phế quản. Một nghiên cứu cũng kết luận tỷ lệ mắc bệnh hen suyễn ở trẻ em sống gần những khu vực bị ô nhiễm cao hơn nhiều so với những vùng khác.

  • Tăng nguy cơ ung thư

Theo nghiên cứu của Cơ quan Nghiên cứu quốc tế về Ung thư thuộc Tổ chức Y tế thế giới WHO đã tìm thấy mối liên kết giữa ô nhiễm không khí và ung thư bàng quang. Kết quả nghiên cứu cho thấy, có khoảng 10.000 người ở Anh được chuẩn đoán mắc ung thư bàng quang mỗi năm mà nguyên nhân chủ yếu là do nhiễm chất độc trong không khí bị ô nhiễm.

Nick James, giáo sư về ung thư học lâm sàng tại trường Y Warwick giải thích: “Nước tiểu đậm đặc các độc tố, thận và hệ tiết niệu bị ảnh hưởng, trong đó có bàng quang, do khả năng tiếp xúc với không khí bị ô nhiễm cao hơn các bộ phận khác của cơ thể”.

  • Dẫn đến tình trạng vô sinh ở nam giới

Kết quả nghiên cứu năm 2008 đánh giá tỷ lệ thụ tinh của đàn ông tại Upper Silesia, khu vực ô nhiễm nhất ở Ba Lan, cho thấy tỷ lệ vô sinh ở đây là cao hơn so với những vùng khác. Một nghiên cứu khác ở Cộng hòa Séc cho thấy, ADN trong tinh trùng đàn ông trẻ tuổi bị loãng ra vào mùa đông, thời điểm không khí bị ô nhiễm cao hơn do đốt than sưởi.

  • Ảnh hưởng đến tim mạch

Hiện tượng ô nhiễm không khí có thể làm tăng nguy cơ mắc các rối loạn nhịp tim, thậm chí dẫn đến đau tim. Theo giáo sư về y tế môi trường và hô hấp tại Đại học Birmingham (Anh) cho biết: “Khi các hạt carbon nhỏ xâm nhập vào phổi, chúng gây ra phản ứng viêm và phóng hóa chất vào máu, thu hẹp động mạch, gây ra các cục máu đông, từ đó làm tăng nguy cơ đau tim”.

F. Biện pháp khắc phục ô nhiễm môi trường

Biện pháp để khắc phục ô nhiễm môi trường đầu tiên là ý thức của người dân. Nếu người dân có ý thức vứt rác đúng nơi quy định, không xả rác lung tung thì ô nhiễm môi trường sẽ được giảm đáng kể. Ngoài ra, cần có các chương trình giáo dục, nâng cao nhận thức cho trẻ nhỏ.

  • Hạn chế sử dụng chất tẩy rửa để ngừa tắc cống thoát nước.
  • Có thể thay chất tẩy rửa bằng chất vi sinh.
  • Hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ và chống ô nhiễm môi trường.
  • Có các chế tài mạnh mẽ để xử phạt.
  • Xây dựng hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chuẩn quốc tế.
  • Thường xuyên thanh tra, kiểm tra, giám sát môi trường.
  • Nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ đối với đội ngũ phụ trách công tác môi trường
  • Đầu tư, trang bị các phương tiện kỹ thuật hiện đại
  • Trồng cây, gây rừng
  • Chôn lấp và đốt rác thải một cách khoa học
  • Sử dụng năng lượng thân thiện với môi trường như gió, mặt trời

Qua đây có thể thấy, môi trường là yếu tố hết sức quan trọng trong đời sống chúng ta. Nếu môi trường bị ô nhiễm nó cũng sẽ gây tác động không nhỏ đến môi trường kinh tế, hệ sinh thái và sức khoẻ của chúng ta. Vì vậy, bảo vệ môi trường là tự bảo vệ chính chúng ta.

G. Ngày môi trường thế giới – Lịch sử và ý nghĩa

Từ những năm 1960, sự suy thoái môi trường phát triển ngày càng rõ ràng hơn. Cũng từ đây, con người nhận thấy và ý thức được rằng những hàng động của mình ảnh hưởng đến môi trường sống như thế nào. Chính vì vậy Ngày môi trường thế giới đã ra đời. Cùng tìm hiểu về Ngày môi trường thế giới nhé!

Ngày môi trường thế giới – Lịch sử và ý nghĩa

Ngày môi trường thế giới – Lịch sử và ý nghĩa

Ngày môi trường thế giới là gì?

Ngày môi trường thế giới tên tiếng anh là World Environment Day. Đây là ngày nhân dân trên toàn thế giới cùng tham gia các hoạt động khác nhau do UNEP tổ chức để bảo vệ môi trường và ‘chăm sóc’ cho Trái Đất của chúng ta.

Trong ngày này, mọi người sẽ nhận được thông điệp chính thức của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc gồm các vấn đề về môi trường và bảo vệ môi trường trên toàn thế giới. Đây cũng là cơ hội để các tổ chức, chính phủ tham gia ký kết các hiệp ước về môi trường.

Các hoạt động mọi người có thể tham gia vào ngày này như tuần hành, diễu hành bằng xe đạp, hoà nhạc xanh, thi viết, thi vẽ, tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về môi trường, chiến dịch trồng cây xanh, tái chế rác thải…

Mục đích của Ngày môi trường thế giới là hướng toàn thế giới đến tầm quan trọng của môi trường và khuyến khích các hành động bảo vệ môi trường.

Lịch sử ra đời Ngày môi trường thế giới

Tại Hội nghị về Con người & Môi trường tại thủ đô Stockholm ở Thuỵ Điển diễn ra từ ngày 5 – 6/6/1972, Liên Hợp Quốc đã quyết định chọn ngày 5/6 kể từ năm 1972 là Ngày môi trường thế giới. Sự kiện này được giao cho UNEP có trụ sở tại Kenya tổ chức. Sau khi được phát động, đã có 143 quốc gia hưởng ứng và tham gia vào sự kiện này. Đây là kết qủa đầu tiên đánh dấu những nỗ lực của toàn thể nhân loại về việc giải quyết các vấn đề môi trường nóng bỏng lúc bấy giờ.

Mỗi năm, Liên Hợp Quốc sẽ lựa chọn 1 thành phố để tổ chức Ngày môi trường thế giới. Chính phủ và nước chủ nhà sẽ phối hợp với UNEP để cùng tổ chức sự kiện này. Chủ đề mỗi năm cũng không giống nhau. Các chủ đề, logo, khẩu hiệu sẽ được lựa chọn kỹ lưỡng để làm trọng tâm cho các tài liệu tuyên truyền và các hoạt động cổ động trên toàn thế giới.

Để khuyến kích tinh thần và trách nhiệm bảo vệ môi trường hơn, Liên Hợp Quốc còn phát động lễ trao giải thưởng Global 500 cho những người đóng góp nhiều nhất cho hoạt động bảo vệ môi trường. Giải thưởng này sẽ được tổ chức ngay tại thành phố được chọn làm lễ kỷ niệm. Sự kiện này được tổ chức từ năm 1987.

Ngày môi trường thế giới đã khiến các vấn đề môi trường trở nên nhân văn hơn. Đồng thời, trao quyền cho mọi người trở thành tác nhân tích cực của sự phát triển bền vững, bình đẳng. Ngoài ra còn nâng cao hiểu biết của mọi người, từ đó thay đổi hành vi của người dân.

Chủ đề Ngày môi trường thế giới năm 2018

Chủ đề Ngày môi trường thế giới năm 2018 là “Beat Plastic Pollution – Giải quyết ô nhiễm nhựa”. Sự kiện này được tổ chức tại New Delhi, Ấn Độ. Cái tên đã nói lên tất cả phải không các bạn. Với chủ đề này, Liên Hợp Quốc mong muốn ô nhiễm nhựa và nilon sẽ được giảm bớt.

Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, có khoảng 500 tỷ túi nhựa được tiêu thụ mỗi năm. Tuy nhiên, lượng rác thải nhựa lại không được xử lý đúng cách. Với nhịp độ này, đến năm 2050, sẽ có thêm 33 tỷ tấn nhựa được sản xuất.

Một trong số đó sẽ nằm trong lòng đại dương và tồn tại ở đó hàng thế kỷ. Điều này tác động tiêu cực đến môi trường, xã hội, kinh tế và đặc biệt là có ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ của con người. Chính vì vậy rác thải nhựa đang trở thành thách thức lớn đối với xã hội.

Để hưởng ứng chủ đề này, Việt Nam đã phát động “Tháng hành động vì môi trường” tại Bình Định để hưởng ứng Ngày môi trường thế giới trên cả nước.

Cụ thể, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị triển khai nội dung và giải pháp quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai. Tăng cường triển khai các giải pháp quản lý, thu gom, xử lý chất thải để giảm thiểu rác thải nhựa trong môi trường tự nhiên.

Ngoài ra, Bộ TN&MT đã tổ chức các chiến dịch cộng đồng như “Nói không với sản phẩm nhựa dùng một lần”; Ra quân làm vệ sinh môi trường; Thu gom xử lý chất thải, rác thải nhựa….

Chủ đề Ngày môi trường thế giới năm 2017

Chủ đề Ngày môi trường thế giới năm 2017 là “Kết nối Con người với Thiên nhiên – trong thành phố và trên đất liền, từ các cực đến xích đạo”. Sự kiện này được tổ chức tại Ottawa Canada.

Để hưởng ứng ngày này, Việt Nam đã tổ chức:

  • Hội chợ Triển lãm về công nghệ môi trường và sản phẩm sinh thái.
  • Hưởng ứng ngày quốc tế về Đa dạng sinh học
  • Hội thảo “Phụ nữ trong công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và môi trường”
  • Chương trình trồng cây xanh
  • Cuộc thi sáng tác ảnh về bảo vệ môi trường…

Chủ đề Ngày môi trường thế giới năm 2016

Chủ đề Ngày môi trường thế giới năm 2016 là “Đấu tranh chống lại việc buôn bán bất hợp pháp động vật hoang dã”. Sự kiện được tổ chức tại Luanda, Angola. Theo UNEP, chủ đề này giúp truyền cảm hứng tới các hành vi sống thân thiện với môi trường, giảm thiểu sự săn bắn, buôn bán bất hợp pháp động vật hoang dã. Việc săn bắn, buôn bán bất hợp pháp động vật hoang dã không chỉ làm kiệt quệ sự đa dạng sinh học mà còn đe doạ sự sống đối với các loài động vật.

Để hưởng ứng sự kiện này, Việt Nam cũng tổ chức Ngày môi trường với chủ đề “Tiếng gọi thiên nhiên và hành động của chúng ta”. Tại lần ra quân lần này, Bộ TN&MT tiếp tục phát động “Tháng hành động vì môi trường”.

Ngoài ta, Bộ còn triển khai Nghị quyết 24-NQ/TW về vấn đề chủ động ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường. Đặc biệt còn có chiến lược về đa dạng sinh học đến năm 2020, ký công ước về đa dạng sinh học, công ước về buôn bán động vật hoang dã nguy cấp…

Ngoài ra, khen thưởng các cá nhân, doanh nghiệp có nhiều thành tích trong việc bảo vệ môi trường và bảo tồn đa dạng sinh học.

Việt Nam tham gia Ngày môi trường thế giới từ năm nào?

Việt Nam tham gia Ngày môi trường thế giới từ năm 1982. Vào ngày này hàng năm, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã phối hợp với các cơ quan ban ngành liên quan để phát động lễ kỷ niệm.

Các hoạt động mà Việt Nam tổ chức có thể kể đến như chiến dịch làm sạch môi trường làm việc, môi trường sống… Đồng thời, Việt Nam cũng thường xuyên thay đổi địa điểm tổ chức các hoạt động trọng tâm cho cả nước.

Qua tìm hiểu, lễ kỷ niệm ở Việt Nam thường có sự tham gia của tất cả các tầng lớp khác nhau từ Chính phủ, cơ quan, tổ chức quốc tế, Đại sứ quán đến sinh viên, học sinh và các tầng lớp xã hội khác.

Với chiến lược lâu dài là có thể cung cấp nguồn nước an toàn đã qua sử lý và cải thiện hệ thống vệ sinh. Chiến lược ngắn hạn là sử dụng những phương pháp xử lý nước đơn giản tại các hộ gia đình như lọc nước, đun sôi nước bằng nhiệt lượng.

Ô nhiễm môi trường là gì, tác hại các loại ô nhiễm môi trường ở Việt Nam và trên Thế Giới và cách bảo vệ môi trường

Ô nhiễm môi trường là gì, tác hại các loại ô nhiễm môi trường ở Việt Nam và trên Thế Giới và cách bảo vệ môi trường

Bên cạnh đó, chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức, công đồng ý thức bảo vệ nguồn nước, đặc biệt là cần phải áp dụng những quy định nghiêm ngặt hợ đối với vấn đề kiểm soát ô nhiễm từ các doanh nghiệp lớn nhỏ phải đáp ứng được những tiêu chuẩn tối thiểu về nguồn nước thải trong sản xuất kinh doanh, tránh ô nhiễm môi trường nước.

Hậu quả ô nhiễm nguồn nước, môi trường đất và ô nhiễm môi trường không khí là vô cùng nghiêm trọng nếu chúng ta không có biện pháp cạn thiệp. Hãy chung tay bảo vệ nguồn nước, bảo vệ sự sống của chúng ta bằng các biện pháp thiết thực.

Nguồn tham khảo:
  • Learn more about Environmental Pollution, https://www.sciencedirect.com/topics/earth-and-planetary-sciences/environmental-pollution, 09/10/2019
  • Environmental Pollution, https://www.scimagojr.com/journalsearch.php?q=23916&tip=sid, 09/10/2019
  • Environmental Pollution: Health Effects and Operational Implications for Pollutants Removal, https://www.hindawi.com/journals/jeph/2012/341637/, 09/10/2019
  • Environmental Pollution: Its Effects on Life and Its Remedies, https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1981242, 09/10/2019

Bài viết Ô nhiễm môi trường là gì, 20+ tác hại của ô nhiễm môi trường nước, đất, môi trường không khí ở Việt Nam và trên Thế Giới đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Massageishealthy.

About the Author